‘Het is net zoiets als een iPhone, maar dan groter’

In de uitzending van de NOS rond de gemeenteraadsverkiezingen viel één ding meteen op: het touchscreen waarop Herman van der Zandt uitslagen en opkomstpercentages tevoorschijn toverde. Op 9 juni staat Touch Herman er weer voor de kamerverkiezingen. ‘Ik zie het vooral als een instrument voor informatieoverdracht.’

Het is hetzelfde scherm dat elke avond wordt gebruikt voor het weerbericht aan het einde van het Acht uur Journaal. Maar dan anders. ‘De NOS heeft er speciale software voor laten ontwikkelen’, legt Van der Zandt uit. ‘We kunnen dus zelf bepalen wat we op het scherm laten zien. Daar moet je uiteraard goed over nadenken van tevoren, je kunt niet op het allerlaatste moment nog even iets bestellen.’

De uitzending op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen was sowieso goed voorbereid, vertelt Van der Zandt. ‘Ik heb vier dagen lang een paar uur per dag met het scherm geoefend om het in de vingers te krijgen. Er ontstaat dan een soort automatisme in het werken ermee. Je leert bijvoorbeeld een bepaalde gemeente weg te vegen en naar één van de camera’s te draaien. Hoe we dat zouden doen was precies afgesproken met de regisseur. Bij de repetitie ging er nog af en toe wat mis: dan klikte ik bijvoorbeeld een gemeente aan en gooide die meteen weer weg, zodat je de uitslag nauwelijks te zien kreeg. Maar in de uitzending liep het goed vond ik. Je moet zorgen dat je een beetje vergroeid raakt met dat ding.’ Relativerend: ‘Het is niet zo heel moeilijk hoor, je kunt het snel leren. Ik ben echt niet onvervangbaar. Het is net zoiets als een iPhone, maar dan groter.’

Steun

Dat hij er het spits mee mocht afbijten, bezorgde Van der Zandt geen slapeloze nachten. ‘Het was eerst wel spannend, of het goed zou overkomen. Maar toen dat eenmaal goed ging…, ik werd ook uitstekend ondersteund. Ik had op mijn oor Ad van Liempt, eindredacteur van de uitslagenredactie. Dus als hij een wetenswaardigheid had of als ik moest worden bijgestuurd, hoorde ik dat meteen. Dat gaf zekerheid. De samenwerking met de regie was ook prima, dus ik voelde mij aan alle kanten gesteund.’

Door de val van het kabinet zijn en het vervroegen van de verkiezingen voor de Tweede Kamer is er eigenlijk geen tijd geweest om het touchscreen verder te ontwikkelen. Van der Zandt: ‘We zullen het dus op dezelfde manier weer gebruiken. Ferry Mingelen en ik delen het scherm. Hij komt met duiding, ik met uitslagen. We zullen natuurlijk de opkomstpercentages laten zien, vergelijkingen met de vorige verkiezingen, en welke partij waar wint of verliest, dat soort zaken. Je moet overigens oppassen dat je niet te veel cijfers geeft. Het blijft spannend welke gemeente als eerste de uitslag heeft, maar je hebt al snel een beeld van de trend. Dus na de eerste reeks uitslagen moet je selectief worden in wat je nog meldt. Bovendien hebben we nog zo veel meer in de uitzending dan alleen dat scherm, de verslaggevers op verschillende plaatsen in het land bijvoorbeeld.’

Impact

‘We zijn de mogelijkheden van het touchscreen nog aan het verkennen’, zegt Van der Zandt. ‘Het heeft de uitzending wat anders gemaakt om te zien, iets moderner misschien. Ik zie het vooral als een instrument voor informatieoverdracht. Je kunt er compact dingen op laten zien, die in één oogopslag duidelijk zijn, en je kunt er heel bij vertellen. Bijvoorbeeld de zetelverdeling in de Tweede Kamer en de coalitievorming. Dat is een nieuw element waar Ferry mooi mee kan laten zien welke coalitie mogelijk is.’

De aandacht voor het scherm en voor zijn aandeel in de presentatie hebben hem verbaasd. ‘Het scherm viel erg op. Op Twitter was er eerst twijfel of het wel echt een touchscreen was. Collega Jeroen Wollaars volgde de sociale media en gaf dat aan mij door, zodat ik er meteen op kon reageren en kon demonstreren dat het wel degelijk een touchscreen was. Dat leverde weer extra enthousiasme voor de uitzending op. Ik denk dat de waardering veel te maken had met de snelle schakelingen, dat we naar allerlei locaties konden, en dan was er ook nog dat scherm. Dat stijgt er dan wat boven uit. De impact ervan had ik niet verwacht, ik heette ineens Touch Herman op Twitter. Daarna is onder meer RTL ook met zo’n scherm gekomen. Leuk om te zien dat het wordt nagevolgd, dat is toch een compliment voor onze uitzending.’

Ontwikkelen

Hoewel er nu op 9 juni niet veel verandert in de manier waarop de NOS het scherm gebruikt, denkt Van der Zandt dat er in de toekomst meer te verwachten valt. ‘Het is nog lang niet uitontwikkeld. Je zou bijvoorbeeld de verslaggevers in het land allemaal op het scherm kunnen zetten en er dan steeds één aanklikken waarmee je praat. Je hoeft het niet te beperken tot speciale uitzendingen met verkiezingen. We zouden het touchscreen ook kunnen inzetten bij het Journaal bijvoorbeeld en bij het nieuwe Nieuwsuur. Je kunt er heel veel mee, en dat kunnen we zelf bedenken en vormgeven. Dat moeten we allemaal nog ontdekken.’

Bas Nieuwenhuijsen